Evenementdetails van: OPEN CALL | Interdisciplinaire werkgroep: sekswerk als (im)materieel erfgoed

Startdatum
23 maart 2022
Einddatum
20 april 2022

Dit semester cureert VOX-POP, creative space van de faculteit geesteswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam, ism met NICA een interdisciplinaire werkgroep met een daarop aansluitend cultureel programma, waarbij de stelling “sekswerk als (im)materieel erfgoed” wordt onderzocht. De werkgroep verkent de historische ontwikkeling van het oudste beroep ter wereld in en rondom de Wallen, het oudste gedeelte van Amsterdam. Veranderingen in gemeentelijk beleid hebben invloed op de uitvoering van sekswerk en de ruimtelijke indeling van het gebied. Een voorbeeld hiervan is het ontstaan van raamprostitutie door een verbod uit 1930 om op straat te werken; sekswerkers mochten niet meer vanuit de deuropening klanten trekken, wel mochten ze vanachter een gordijn zachtjes op het raam tikken. De vraag die door dit soort veranderingen in werk en omgeving ontstaat is of sekswerk ook niet een stuk erfgoed van de Amsterdamse binnenstad is dat beschermd en behouden moet worden wegens culturele en/of maatschappelijke waarde. Wat we onder erfgoed scharen is altijd in de maak, in het heden selecteren we wat we willen bewaren voor de toekomst. Dit brengt vaak debat en spanningen met zich mee: hoe kiest een gemeenschap wat behouden moet blijven? In 2003 heeft Unesco een verdrag aangenomen voor behoud van immaterieel erfgoed, Convention for the Safeguarding of Intangible Cultural Heritage, tot deze categorie behoren vieringen, festivals, podiumkunsten en oude ambachten. Tijdens de interdisciplinaire werkgroep onderzoekt VOX-POP of sekswerk, een van de oudste beroepen van Nederland, ook aangemerkt kan worden als immaterieel erfgoed, en wat de voor- en/of nadelen van een dergelijke benadering zouden zijn.

Sekswerk bestaat uit prostitutie, bordelen, online camwerk, peepshows, raamwerk, maar er zijn ook historische praktijken die inmiddels zijn vergaan, zoals het “amuseren” in bars. Al sinds de vijftiende eeuw of eerder vestigden zich in de beroemde steegjes en panden rondom de burgwallen - ook wel bekend als The Red Light District - de eerste bordelen. In het gebied werkten voornamelijk vrouwen die tegen betaling seksuele handelingen verrichtten met mannen die langdurig op schepen werkten en in Amsterdam aan wal kwamen. Door de verkerkelijking van het stadsbestuur in 1578 – het moment waarop Amsterdam zich van het Katholicisme naar het Calvinisme bekeerde - werd sekswerk gecriminaliseerd. Afwisselende periodes van gedoogbeleid en criminalisering volgden in de eeuwen erna; een dynamiek die tot het ontstaan, de vorming, en transformatie van de Wallen heeft geleid. Aan het einde van de twintigste eeuw richtten beleidsmakers zich op decriminalisatie van het hebben van seks op basis van een commerciële afspraak; sinds het jaar 2000 beschouwt Nederland sekswerk als legaal werk. Echter, decriminalisering heeft ook tot striktere regulering geleid, iets wat niet altijd ten gunste van sekswerkers is. Voorbeelden hiervan in Amsterdam zijn gemeenteprojecten zoals 1012 - een project dat bedoeld was om mensenhandel tegen te gaan maar wat de facto veel legale werkplekken heeft gesloten, - de mogelijke komst van het erotisch centrum - waarbij de gemeente onderzoekt of het mogelijk is sekswerk naar buiten het centrum te verplaatsen, - en het overheidsbeleid ten tijde van de covid-19 pandemie waarbij er strengere maatregelen voor sekswerk van kracht waren dan voor andere contactberoepen. Dit maakt dat de historische positie van sekswerk op de Wallen onder druk is komen te staan en uit de binnenstad dreigt te verdwijnen. 

Door sekswerk als mogelijk immaterieel erfgoed te benaderen wil de werkgroep een originele bijdrage leveren aan het kritische debat over het verdwijnen van sekswerk op de Wallen. Dit gebeurt door interdisciplinaire uitwisseling tussen sekswerkers, activisten en academici gedurende drie sessies. Tijdens iedere sessie zal een ander vraagstuk centraal staan. Voorafgaand lezen de deelnemers twee teksten en vind een dialoog tussen verschillende experts plaats, zowel sekswerkers als activisten en academici. Hierbij wordt ook nagedacht over eventuele vervolgstappen en de rol van academici in het huidige debat en actie-voering. In reactie op de drie sessies organiseert VOX-POP een cultureel programma dat gratis toegankelijk is voor studenten en geïnteresseerden. 

  De drie sessies hebben de volgende uitgangspunten:

1. In de eerste werkgroep wordt de groep geïntroduceerd tot het onderwerp: we bespreken zowel de geschiedenis van sekswerk op de wallen als de betekenis van immaterieel erfgoed. We gaan in gesprek met sekswerkers en academici, een centrale vraag hierbij is wat voor praktische kennis er bij sekswerk komt kijken, en hoe wordt de uitvoering hiervan doorgegeven over generaties.

2. Tijdens deze werkgroep kijken we naar het bewaren van erfgoed van sekswerk. Je kunt sekswerk niet bewaren door er een film of foto van te maken, toch kan het tentoonstellen of bewaren van culturele of educatieve waarde zijn. Tijdens deze sessie gaan we het museum Red Light Secrets bezoeken en zullen daarna tijdens een workshop dieper in op de invloed van sekswerk op de architectuur in de buurt.

3. De laatste werkgroep zullen we onze bevindingen bespreken in relatie tot een case study: de huidige ontwikkelingen in en rond de Wallen. We krijgen een introductie tot het beleid van de afgelopen twintig jaar met betrekkingen tot de buurt en sekswerk: ook wordt de huidige status van de communicatie tussen sekswerkers en de gemeente onder de loep genomen. Wat zijn de consequenties van publiek beleidsvoering voor sekswerkers? Kan de benadering van sekswerk als erfgoed op beleidsniveau iets veranderen?

Aanmelding

VOX-POP is op zoek naar kandidaten, zowel binnen als buiten de universiteit, met interesse in de geschiedenis van sekswerk en de sociaalgeografische veranderingen die dit op de Wallen teweegbrengt. De onderzoeksgroep is een samenwerking tussen VOX-POP en PIC, het Prostitutie Informatie Centrum te Amsterdam, en zal op drie middagen in maart en april plaatsvinden. We nodigen sekswerkers, PhD-kandidaten en (Res)MA studenten in studierichtingen als cultuur, erfgoed, sociologie, politiek van harte uit om zich aan te melden. Er is een gelimiteerd plekken voor de werkgroep beschikbaar daarom vragen wij iedereen zich om op korte termijn zich aan te melden door te mailen naar  voxpop@uva.nl onder vermelding van: “Werkgroep Sekswerk als Erfgoed.” In de e-mail ontvangen wij graag contactgegevens, een korte motivatie en of je aanspraak wil maken op 3 ECTS.

ECTS

Studenten kunnen via NICA tot 3ECTS ontvangen voor deelname: participatie en het schrijven van een reflectie van 1200 woorden waarin de mogelijkheden van de benadering van sekswerk als erfgoed worden geanalyseerd.  Wil jij hier aanspraak op maken? Vermeld dan in je e-mail de volgende extra gegevens:

Ik wil deelnemen aan dit evenement voor studiepunten. Ik ben een (Res)MA student / PhD kandidaat. Ik ben verbonden aan [Universiteit/Instelling]. Ik geef toestemming om mijn persoonlijke gegevens (naam & e-mail adres) te delen om benodigde extra informatie te ontvangen.